Pełnienie funkcji asystenta sędziego jest, w rozumieniu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, równoważne z objęciem stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości – orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 13.1.2012 r. Asystent sędziego nie może zatem pozostawać na liście adwokatów.
Orzeczenie zapadło wskutek skargi MB na uchwałę ORA w W., która na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, skreśliła MB z listy adwokatów, wskutek ustalenia, iż zatrudniona jest ona jako asystent sędziego w Sądzie Okręgowym w W. Prezydium NRA utrzymało w mocy ww. uchwałę.
Skarżąca złożyła skargę do WSA na ww. uchwały podnosząc m.in. iż dyspozycja art. 72 ust. 1 pkt 4 zgodnie, z którym okręgowa rada adwokacka skreśla adwokata z listy w wypadku m.in. objęcia stanowiska w organach wymiaru sprawiedliwości, nie obejmuje asystenta sędziego. Zdaniem Skarżącej asystent sędziego jest bowiem urzędnikiem sądowym nie sprawującym wymiaru sprawiedliwości i jako taki nie wykonuje we własnym imieniu żadnych czynności sądowych. Nie można zatem uznać, iż pełni stanowisko w organach wymiaru sprawiedliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił powyższego, przychylając się tym samym do stanowiska organów adwokatury.
WSA uznał, iż „objęcie stanowiska w wymiarze sprawiedliwości” o jakim mowa jest w dyspozycji przepisu art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o adwokaturze, nie jest równoznaczne ze „sprawowaniem” wymiaru sprawiedliwości. Dyspozycja art. 72 ust 1 pkt 4 nie posługuje się bowiem określeniem zawężającym wyszczególnione w ww. artykule funkcje do takich, w ramach których osoba wprost ”sprawuje wymiar sprawiedliwości”. Tym samym aby wypełnić przesłankę objęcia stanowiska w wymiarze sprawiedliwości skutkującą skreśleniem z listy adwokatów, z art. 72 ust. 1 pkt 4 – nie trzeba być pracownikiem bezpośrednio wykonującym orzeczenia.
Jak podkreślił WSA – ponieważ zgodnie z ustawą o ustroju sądów powszechnych asystent sędziego wykonuje czynności przygotowania spraw sądowych do rozpoznania – tak zakres obowiązków w tym m.in. przygotowywanie projektów orzeczeń, zarządzeń, analiza akt sprawy jak i system naboru na stanowisko asystenta oraz wymagania związane z pełnieniem tej funkcji, wskazują na szczególny charakter pracy asystenta sędziego, którego uznać można bezsprzecznie za pracownika w strukturze wymiaru sprawiedliwości.
