Aplikacja sądowa – zawód sędziego

Bartłomiej Przymusiński

Tekst pochodzi z numeru: 3 (123) marzec 2011

W ostatnich latach zmiany w prawie nie ułatwiały absolwentom studiów prawniczych podjęcia decyzji co do ich przyszłości zawodowej. W szczególności marzący o pełnieniu urzędu sędziego napotykali na wielość zmian w regulacjach prawnych dotyczących naboru do tej zaszczytnej służby. Jeszcze w 1985 r. aplikacja sądowa trwała 2 lata, powołanie do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu rejonowego można było otrzymać już po upływie roku asesury1.

Asesura sądowa

Asesura sądowa początkowo była traktowana przez ustawodawcę jako przedłużenie aplikacji sądowej, o czym świadczy umieszczenie przepisów o asesorach w jednym rozdziale z przepisami o aplikantach. Wraz z upływem czasu wymagania zaczęły rosnąć, co niewątpliwie częściowo miało też wpływ na wzrost prestiżu służby. Pierwsze zmiany okresu aplikacji i asesury sądowej nastąpiły 1.1.1998 r. – wówczas to wydłużono o rok minimalny i maksymalny okres asesury oraz o pół roku okres odbywania aplikacji sądowej (sędzią można było więc zostać już nie po ok. 3 latach od rozpoczęcia aplikacji, lecz po ok. 4 latach i 6 miesiącach)2. Co ciekawe, wprowadzono wtedy możliwość powierzenia asesorom czynności sędziowskich także w sądach wojewódzkich jako sądach odwoławczych.

Możliwość ta odpadła wraz z wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy z 27.7.2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych3, która to ustawa wydłużyła minimalny i maksymalny okres asesury sądowej o jeden rok, a aplikację sądową o dalsze sześć miesięcy (sędzią można było więc zostać najprędzej po ok. 6 latach, tj. 3 latach aplikacji i 3 latach asesury).

Ten stan utrzymał się aż do wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie asesorów4, przy czym z upływem lat zauważalna była w praktyce tendencja do wręczania nominacji sędziowskich nie po minimalnych 3, lecz po pełnych 4 latach asesury. Ustawa ta wprowadziła też możliwość powoływania na stanowisko sędziego sądu rejonowego osób, które nie odbyły asesury, lecz po zdanym egzaminie sędziowskim pracowały 5 lat w charakterze referendarza sądowego.

Wyrok TK

Prawdziwą rewolucję w aplikacji sądowej wywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 24.10.2007 r.5, w którym Trybunał stwierdził, że asesura sądowa jest niezgodna z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Wielu młodych ludzi odbywających aplikację sądową znalazło się w sytuacji niepewności co do swojej przyszłości, zawinionej przez władzę ustawodawczą, która mając odpowiednio dużo czasu, nie uchwaliła przepisów odpowiadających normom konstytucyjnym. Było na to 12 miesięcy, gdyż zanim TK wydał wyrok, zapadło postanowienie sygnalizacyjne6, w którym wskazywał on na wątpliwości co do zgodności z Konstytucją przepisów o asesorach i zwracał się do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej o rozważenie podjęcia inicjatywy ustawodawczej w przedmiocie unormowania systemu powoływania osób sprawujących władzę sądowniczą, tak aby zapewnić pełną realizację konstytucyjnych standardów prawa do sądu.

Minął rok, a [...]

... 

Autoryzacja

To jest artykuł płatny, aby go przeczytać musisz się zalogować i zakupić kwotą: 3 zł

Podaj swój email i hasło aby się zalogować:
Hasło:



Dostęp przez SMS

Wykup dostęp do artykułu na 12 godzin, poprzez SMS za kwotę 3,00 zł (3,69 zł z VAT) wysyłając SMS o treści: "AP.VORTALEP3" na numer: 73068


Usługa działa w sieciach operatorów: Plus GSM, Era, Orange, Play. Własciciel serwisu: Wydawnictwo C.H. Beck. Płatności SMS obsługuje dotpay.pl.

Wszelkie uwagi i reklamacje prosimy przesyłać na adres: ep@beck.pl


Prenumerata

Nowy EP 5 (134) maj 2012

Poprzednie numery

zobacz wszystkie

Newsletter

Sonda

Jak Wam się podoba nasz nowy portal?

  • Jest super
  • Może być
  • Mógłby być lepszy
  • Ujdzie w tłumie
  • Taki sobie
  • To mieliście jakąś inną stronę?
  • Nie mam zdania
  • Nie podoba mi się
  •