Egzamin z finansów publicznych oraz prawa finansowego

Agnieszka Mikos, Anna Szewczyk

Tekst pochodzi z numeru: 4 (70) kwiecień 05

Drodzy Studenci,

egzamin z finansów publicznych oraz prawa finansowego nie należy do najłatwiejszych, a dodatkowym utrudnieniem w nauce tego przedmiotu jest dość szybko zmieniający się stan prawny. W codziennej pracy dydaktycznej stykamy się z problemem braku aktualnego opracowania z tej dziedziny. Dlatego też przygotowałyśmy krótkie opracowanie z zakresu finansów publicznych i prawa finansowego, które ułatwi Wam przygotowanie się do egzaminu. Mamy nadzieję, że tabele, wykresy oraz zwięzłe teksty pomogą w tym, aby w Waszych indeksach były jedynie pozytywne oceny... :)

Autorki

ZAGADNIENIA OGÓLNE FINANSÓW PUBLICZNYCH

POJĘCIE FINANSÓW PUBLICZNYCH1

J. Harasimowicz - finanse to stosunki społeczne powstające w związku z gromadzeniem i wydatkowaniem środków pieniężnych.

Według L. Kurowskiego - nie należy używać pojęcia „finanse”, ale „gospodarka finansowa” - posługiwanie się pieniądzem.

Według M. Weralskiego - finanse to pieniężna forma podziału dochodu narodowego.

P. M. Gaudemet - uważa, że finanse publiczne stanowią gałąź prawa publicznego, której przedmiotem jest badanie norm dotyczących publicznych zasobów pieniężnych oraz operacji tymi zasobami.

E. Ruśkowski - zasoby pieniężne, operacje tymi zasobami oraz normy prawne ich dotyczące.

SYSTEM FINANSOWY

System finansowy - (według J. Harasimowicza) ogół zasad i instytucji finansowych stworzonych przez obowiązujące w danym państwie i w danym czasie prawo finansowe.

FUNKCJE FINANSÓW PUBLICZNYCH

Funkcje finansów publicznych - zespół stawianych przed nimi zadań.

Funkcje ekonomiczne:

1) fiskalna - polega na dostarczaniu państwu i innym podmiotom publicznym dochodów przeznaczonych na realizację ich zadań.

2) redystrybucyjna (rozdzielcza, regulacyjna) - polega na gromadzeniu środków finansowych przez określony fundusz (najczęściej budżetowy) i rozdzielaniu ich (wypłacie) określonym podmiotom.

3) stymulacyjna - oddziaływanie za pomocą rozwiązań i ukierunkowania strumieni finansowych na zachowanie różnych podmiotów.

4) ewidencyjno-kontrolna (kontrolna, informacyjna) - kontrola przebiegu procesów gospodarczych za pomocą analizy kształtowania się przepływów finansowych (badanie strony finansowej procesu gospodarczego).

POLITYKA FINANSOWA

Polityka finansowa - jest to świadoma i celowa działalność osób i instytucji polegająca na ustalaniu i realizacji określonych celów za pomocą środków finansowych. W polityce finansowej mamy więc do czynienia z ustalaniem celów jak i środków realizacji - jedne i drugie mają charakter finansowy.

Warunki prawidłowej polityki finansowej:

  • cele muszą być możliwe do osiągnięcia,
  • cele muszą być wzajemnie niesprzeczne,
  • środki realizacji muszą być dostosowane do celów - pod względem merytorycznym i siły oddziaływania,
  • cele i środki muszą być jasno określone i znane ich adresatom.

PRAWO FINANSOWE I NORMY PRAWA FINANSOWEGO

Prawo finansowe reguluje zjawiska posługiwania się pieniądzem przez Państwo.

Normy prawa finansowego - mają trójczłonową budowę (hipoteza, dyspozycja, sankcja).

Obejmuje następujące części składowe:

1) Powołanie się na akt normatywny (źródło prawa) z którego wynika jej obowiązywanie.

2) Powołanie się na stan faktyczny (hipotezę) uzasadniające dyspozycję normy, na którą składają się:

a) przedmiot normy - tj. określone zachowanie stanowiące uprawnienie jednego podmiotu, a zobowiązanie drugiego; zobowiązanie to może być dalej szczegółowo określone w normie co do czasu, miejsca, sposobu jego wykonania.

b) podmioty normy

  • czynny - uprawniony
  • bierny - zobowiązany

 

3) Sankcja normy.

W dyspozycji normy prawa finansowego są określone uprawnienia i obowiązki finansowo-prawne. Powstanie, zmiana lub wygaśnięcie uprawnień i obowiązków jest uzależnione od faktów, z którymi prawo finansowe łączy skutki finansowo-prawne. Fakty te określa się mianem faktów prawnych.

Klasyfikacja faktów prawnych:

  • zdarzenie - fakty prawne niezależne od woli ludzi, nie wynikają ze świadomego działania,
  • zachowanie - fakty prawne zależne od woli ludzkiej - przejawiają się w działaniach zgodnych z prawem i niezgodnych z prawem (bezprawne).

Podmioty prawa finansowego - osoby, jednostki organizacyjne objęte uprawnieniami lub obowiązkami finansowo-prawnymi.

USTAWA O FINANSACH PUBLICZNYCH2 - ZAGADNIENIA OGÓLNE

NORMATYWNE POJĘCIE FINANSÓW PUBLICZNYCH (art. 6 FinPublU)

Finanse publiczne obejmują procesy związane z gromadzeniem środków publicznych oraz ich rozdysponowaniem, a w szczególności:

1) pobieranie i gromadzenie dochodów,

2) wydatkowanie środków publicznych,

3) finansowanie deficytu,

4) zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne,

5) zarządzanie środkami publicznymi,

6) zarządzanie długiem publicznym.

Wątpliwą jednak - co podkreśla się w literaturze - wydaje się potrzeba normatywnego definiowania finansów publicznych. Są one przede wszystkim kategorią ekonomiczną, której istotę można zrozumieć na tle analizy zjawisk finansowych.

Zjawiska finansowe - wyłącznie ekonomiczne stosunki wymiany i podziału związane z gromadzeniem i podziałem realnych zasobów pieniężnych.

Zjawiska finansowe - nie mają charakteru jednorodnego. Jeżeli za kryterium przyjmiemy związek jaki istnieje między ruchem pieniądza a ruchem wartości materialnych stanowiących ekwiwalent pieniądza - to z przedmiotowego punktu widzenia [...]

... 

Autoryzacja

To jest artykuł płatny, aby go przeczytać musisz się zalogować i zakupić kwotą: 5 zł

Podaj swój email i hasło aby się zalogować:
Hasło:



Dostęp przez SMS

Wykup dostęp do artykułu na 12 godzin, poprzez SMS za kwotę 5,00 zł (6,15 zł z VAT) wysyłając SMS o treści: "AP.VORTALEP5" na numer: 75068


Usługa działa w sieciach operatorów: Plus GSM, Era, Orange, Play. Własciciel serwisu: Wydawnictwo C.H. Beck. Płatności SMS obsługuje dotpay.pl.

Wszelkie uwagi i reklamacje prosimy przesyłać na adres: ep@beck.pl


Prenumerata 2013/2014

Nowy EP 4 (151) kwiecień 2014

4 (151) kwiecień 2014

Prawo rzymskie

Diabelskie prawo

Poprzednie numery

zobacz wszystkie

Newsletter

No poll records found on this page. Please put a poll record on this page or point to a page in the field "startingpoint"