Umowy zawierane na odległość

Paweł Litwiński*

Tekst pochodzi z numeru: 1 (37) październik 01

Niniejsze opracowanie nie zajmuje się całością problematyki umów zawieranych na odległość, ze względu na jej obszerność. Za cel stawia sobie natomiast odpowiedź na podstawowe dla tej tematyki pytanie: kiedy konkretna umowa traktowana będzie przez ustawę z 2.3.2000 r. o ochronie niektórych praw konsumentów (Dz.U. Nr 22, poz. 271) jako umowa zawarta na odległość?

Powyższe zagadnienie nie ma tylko teoretycznego charakteru - wręcz przeciwnie, jego podstawowym celem jest rozwianie wątpliwości praktycznych, pojawiających się w toku stosowania przepisów ustawy. Wyobraźmy sobie na przykład umowę (niech to będzie umowa sprzedaży) zawieraną w ten sposób, iż strony negocjują jej warunki w toku kilkumiesięcznej wymiany listów, po czym spotykają się i podpisują wynegocjowaną umowę. Czy jest to umowa zawarta na odległość? Drugiego przykładu dostarcza codzienna praktyka funkcjonowania zachodnioeuropejskich lotnisk. Otóż pojawiły się tam terminale komputerowe, służące do zawierania umów ubezpieczenia przez podróżnych. Odbywa się to bez udziału osób trzecich - konsument korzysta z komputera, za pośrednictwem którego zawierana jest umowa. Czy tak zawarta umowa jest umową "na odległość"? Następstwa pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytania są ogromne, na czele z prawem odstąpienia od umowy przez konsumenta.

DEFINICJA

By zakwalifikować daną umowę jako zawartą na odległość, należy przeanalizować treść artykułu 6 ustawy o ochronie niektórych praw konsumentów, zawierającego definicję ustawową tychże umów, a także wziąć pod uwagę przepisy art.16 przedmiotowej ustawy, zawierające zamknięty katalog umów, do których przepisów ustawy z różnych względów nie stosuje się.

Ustawowa definicja umowy "na odległość" zawiera 4 elementy, które muszą zostać spełnione łącznie, by do danej umowy zastosować przepisy ustawy.

Te elementy to:

1. strony umowy: "przedsiębiorca" i"konsument",

2. zawieranie umowy bez jednoczesnej obecności tak określonych stron,

3. zawieranie odbywające się przy wykorzystaniu środków porozumiewania się na odległość,

4. przedsiębiorca musi w ten właśnie sposób zorganizować swoją działalność.

"PRZEDSIĘBIORCA" I "KONSUMENT"

Stronami umowy musi być przedsiębiorca i konsument. Definicji przedsiębiorcy brak w Ustawie o ochronie niektórych praw konsumentów oraz w Kodeksie cywilnym. W tej sytuacji należy sięgnąć do przepisów regulujących prowadzenie działalności gospodarczej, a w szczególności do ustawy - Prawo działalności gospodarczej1. W tym świetle za przedsiębiorcę uznamy: osobę fizyczną (np. prowadzącą działalność gospodarczą), osobę prawną (np. spółkę z o.o.), spółkę prawa handlowego nie posiadającą osobowości prawnej (np. spółkę jawną) oraz wspólników spółki cywilnej. Samo pojęcie działalności gospodarczej definiowane jest także przez tę ustawę. Wątpliwości może budzić użycie przez ustawodawcę zwrotu ("w rozumieniu ustawy") zawężającego stosowanie definicji przedsiębiorcy tylko do Prawa działalności gospodarczej. Wydaje się jednak, iż mimo literalnego brzmienia przepisu stosowanie tej definicji do umów zawieranych na odległość należy uznać za uzasadnione.

Jak przedsiębiorcę należy także traktować osobę podającą się za przedsiębiorcę, a w istocie prowadzącą działalność nielegalnie. Pozbawienie jej tego przymiotu powodowałoby nieuzasadnione pogorszenie sytuacji konsumenta, pozbawionego w kontaktach z takim pseudo-przedsiębiorcą ochrony prawnej2.

Mając na uwadze fakt, iż ustawa o ochronie niektórych praw konsumentów stanowi implementację wprawie polskim przepisów zawartych w kilku dyrektywach UE, definiując przedsiębiorcę, warto zwrócić uwagę także na [...]

... 

Autoryzacja

Musisz być zalogowany by móc przeczytać ten artykuł.

Podaj swój email i hasło aby się zalogować:
Hasło:



Prenumerata 2014/2015

Nowy EP 6 (153) czerwiec 2014

Poprzednie numery

zobacz wszystkie

Newsletter

No poll records found on this page. Please put a poll record on this page or point to a page in the field "startingpoint"