Wymiar kary za ciąg przestępstw. Część I

Szymon Stypuła

Tekst pochodzi z numeru: 4 (106) kwiecień 2009

Ciąg przestępstw stanowi stosunkowo młodą instytucję na gruncie polskiego prawa karnego, gdyż został wprowadzony jako swoiste novum dopiero art. 91 KK z 1997 r. Powstał on w wyniku rozbicia jednorodnej niegdyś konstrukcji przestępstwa ciągłego na dwie odrębne instytucje ustawowe, z których każda ma odmiennie określone przesłanki stosowania i każda prowadzi do odmiennych konsekwencji praktycznych. Pierwszą z nich jest wspomniany przez autora ciąg przestępstw, drugą natomiast określony w art. 12 KK czyn ciągły. Przyczyną rozbicia przestępstwa ciągłego była wielość przesłanek i koncepcji teoretycznych pojawiających się w procesie jego stosowania, które prowadziły do wypaczeń w praktyce wymiaru sprawiedliwości oraz braku pewności prawnej. Początkowo, do czasu wejścia w życie KK z 1969 r., przestępstwo ciągłe istniało jako instytucja nieprzewidziana expressis verbis w przepisach ustawy, choć jej obowiązywania nikt nie kwestionował. Znajdowała bowiem silne oparcie zarówno w teorii, jak i praktyce prawa karnego i była przez nią stosowana w okresie międzywojennym przy ściganiu jednorodzajowych czynów tego samego sprawcy.

Koncepcje przestępstwa ciągłego

Ukonstytuowanego wyrazu, przewidzianego wprost w akcie prawnym, nabrało przestępstwo ciągłe w art. 58 KK z 1969 r., w którym ustawodawca nie określił jednak przesłanek, w jakich ono zachodzi, a wymienił tylko prawne skutki skazania w przypadku jego zaistnienia.

Kara za przestępstwo ciągłe mogła być wymierzana w granicach do najwyższego ustawowego zagrożenia przewidzianego za po­peł­nione przestępstwo, zwiększonego o połowę, nie przekraczając jednak granicy danego rodzaju kary. Taki sposób określenia stał się przedmiotem licznych koncepcji dogmatycznych przestępstwa ciągłego, określających w szczególności katalog przedmiotowo-podmiotowych przesłanek jego wystąpienia, co uczyniło tę kwestię problemem niezmiernie złożonym. Z powstałych koncepcji należy wymienić: jednoczynową koncepcję przestępstwa ciągłego, polegającą, najogólniej rzecz biorąc, na tym, że sprawca swoim powtarzającym się zachowaniem wyczerpywał znamiona jednego typu czynu zabronionego i w konsekwencji przy spełnieniu składających się na nie przesłanek popełniał jedno przestępstwo ciągłe; wieloczynową koncepcję przestępstwa ciągłego, traktującą ją jako odmianę pomijalnego zbiegu przestępstw, która zakłada, że przestępstwo ciągłe to pewien zbiór zachowań, w obrębie którego każde samodzielnie i z osobna wypełnia określone w ustawie znamiona przestępstwa, jednakże przy spełnieniu pewnych warunków traktowane jest jako jeden czyn zabroniony (zastosowanie znajduje reguła redukcji wielości ocen, a więc taka, jak w przypadku pomijalnego zbiegu przestępstw), oraz wieloczynową koncepcję przestępstwa ciągłego, traktującą je jako szczególny przypadek realnego zbiegu przestępstw1. To ostatnie ujęcie w dość istotny sposób odbiega od dwóch wyżej zaprezentowanych poglądów, ponieważ już z samej jego istoty wynika, że warunki ciągłości nie tworzą w tym przypadku zasady pomijalnego zbiegu przestępstw i w związku z tym nie stosuje się typowych dla tego przypadku konsekwencji. Koncepcja ta została zgłoszona przez W. Woltera pod rządami KK z 1969 r. Autor nadał czynowi popełnionemu w ciągłości znamię zbioru przestępstw, występującego w mnogości, a każdy element składający się na tak pojętą całość miał zachowywać szereg cech przesądzających o jego przestępności2. Na przestępstwo ciągłe w tym ujęciu składa się więc zbiór pojedynczych przestępstw, z których każde musi wypełniać wszystkie ustawowe przesłanki przesądzające o przestępności czynu, w odróżnieniu od jednoczynowego rozumienia przestępstwa ciągłego, w myśl którego mogą początkowo składać się na nie czyny niezakazane, następnie naruszające jednak prawo karne. Wieloczynowa koncepcja przestępstwa ciągłego, traktująca je jako odmianę realnego zbiegu przestępstw, oznacza, że sprawcę skazuje się z osobna za każde przestępne zachowanie popełnione w warunkach ciągłości, dokonując jedynie modyfikacji w zakresie wymiaru kary za mnogość przestępstw, odznaczającą się orzeczeniem jednej kary za tę wielość. Ciągłość wyraża więc w tym modelu regułę [...]

... 

Autoryzacja

To jest artykuł płatny, aby go przeczytać musisz się zalogować i zakupić kwotą: 3 zł

Podaj swój email i hasło aby się zalogować:
Hasło:



Dostęp przez SMS

Wykup dostęp do artykułu na 12 godzin, poprzez SMS za kwotę 3,00 zł (3,69 zł z VAT) wysyłając SMS o treści: "AP.VORTALEP3" na numer: 73068


Usługa działa w sieciach operatorów: Plus GSM, Era, Orange, Play. Własciciel serwisu: Wydawnictwo C.H. Beck. Płatności SMS obsługuje dotpay.pl.

Wszelkie uwagi i reklamacje prosimy przesyłać na adres: ep@beck.pl


Prenumerata 2014/2015

Nowy EP 6 (153) czerwiec 2014

Poprzednie numery

zobacz wszystkie

Newsletter

No poll records found on this page. Please put a poll record on this page or point to a page in the field "startingpoint"