1.

Informacje ogólne na temat Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego

Historia Wydziału Prawa i Administracji UŚ sięga 1963 r., kiedy w Katowicach rozpoczął swą działalność punkt konsultacyjny zaocznych studiów prawa i administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego. W roku akademickim 1966/1967 punkt konsultacyjny wszedł w skład Filii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Filia kształciła studentów studiów prawniczych dziennych i zaocznych oraz prowadziła zawodowe studia administracyjne. W tamtym czasie istniało siedem katedr. Jednostka ta weszła następnie w skład powołanego w czerwcu 1968 r. Uniwersytetu Śląskiego i przekształciła się w Wydział Prawa i Administracji. Początkowo struktura Wydziału była czteroinstytutowa: Prawa Sądowego, Prawa Gospodarczego, Administracji i Zarządzania, Historii Państwa i Prawa. Powołano też 17 zakładów.              

W chwili powstania Uniwersytetu na studiach dziennych prawniczych kształciło się 500 studentów, a na studiach zaocznych prawniczych i administracyjnych około 1000. Już w roku akademickim 1969/1970 prowadzone były również uzupełniające studia magisterskie dla ok. 80 studentów. Zawodowe Studia Administracyjne (3-letnie zaoczne) zakończyły działalność w roku akademickim 1984/1985, a uzupełniające studia administracyjne w roku akademickim 1987/1988. W ich miejsce powołano 5-letnie jednolite administracyjne studia magisterskie, które działały do roku akademickiego 2000/2001. W latach 1976/1977 – 1984/1985 na WPIA były również prowadzone 4-letnie studia administracyjne w systemie dziennym.

Począwszy od roku akademickiego 1994/1995 rozpoczęły działalność 2-letnie uzupełniające studia magisterskie. Natomiast w roku akademickim 1996/1997 zostały uruchomione 3-letnie zaoczne zawodowe studia administracyjne. Studia te powstały w wyniku wspólnej inicjatywy Wydziału Prawa i Administracji i Fundacji Rozwoju Demokracji Lokalnej (Ośrodek Kształcenia Samorządu Terytorialnego w Katowicach). Zostały one powołane na bazie studiów licencjackich utworzonych w 1992 r. przez Fundację Rozwoju Demokracji Lokalnej.

Od 2003 roku WPiA ma swoją siedzibę w nowoczesnym i doskonale wyposażonym budynku. Baza dydaktyczna stale jest rozwijana. Wydział jest położony w centrum miasta, wśród innych wydziałów Uniwersytetu oraz budynków Rektoratu, a także w pobliżu urzędów administracji lokalnej i rządowej oraz sądów. Przede wszystkim jednak należy podkreślić, że WPiA znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie budowanego (otwarcie październik 2011) Centrum Informacji Naukowej i Biblioteki Akademickiej (CINBA).

Władze Wydziału:

Dziekan: prof. dr hab. Zygmunt Tobor

Prodziekan ds. spraw studiów niestacjonarnych – administracja: prof. dr hab. Barbara Mikołajczyk

Prodziekan ds. studiów niestacjonarnych – prawo: prof. dr hab. Teresa Dukiet-Nagórska

Prodziekan ds. organizacyjno – finansowych: dr Michał Kalitowski

2.

Obecnie na WPiA kształcenie odbywa się na dwóch kierunkach – prawa i administracji. Jednolite studia na kierunku prawo są prowadzone w trybie stacjonarnym i niestacjonarnym. Natomiast studia administracyjne są dwustopniowe. Studia I stopnia są prowadzone w trybie stacjonarnym i niestacjonarnym.

3.

Obecnie (marzec 2011) na studiach stacjonarnych na kierunku prawo studiuje 1393 studentów, na niestacjonarnych – 2575. Na studiach stacjonarnych na kierunku administracja studiuje 176, a na niestacjonarnych I stopnia – 775 studentów. Na II stopniu studiów administracyjnych jest 626 studentów. Od roku akademickiego 2012/2013 na kierunku administracja planowane jest uruchomienie studiów stacjonarnych drugiego stopnia.

Na WPiA prowadzone są także studia doktoranckie. Studenci studiów III stopnia kształcą się w trybie stacjonarnym (ze stypendium i bez stypendium), a także w trybie niestacjonarnym. Na studiach doktoranckich stacjonarnych jest 24 słuchaczy, a na niestacjonarnych 434.

4.

WPiA ma prawo nadawania stopnia doktora nauk prawnych oraz stopnia doktora habilitowanego. Od 2005 r. na Wydziale obroniono 115 prac doktorskich, a Rada Wydziału nadała 13 stopni doktora habilitowanego (liczby te dotyczą zarówno pracowników jak i osób spoza WPiA).

Z inicjatywy Rady Wydziału WPiA do grona doktorów honoris causa (profesorów Manfreda Lachsa i Franza Bydlińskiego oraz ministra spraw zagranicznych Niemiec Hansa- Ditricha Genschera) dołączył w 2010 r. profesor Jerzy Buzek.

5.

Wydział i jego pracownicy współpracują z wieloma ośrodkami zagranicznymi. Przykładem może być współpraca z uniwersytetami z Cambridge, Hamburga i Walencji w ramach Programme in European Private Law for Postgraduates – prestiżowego projektu naukowo-dypdaktycznego (www.pepp-home.eu), a także obecność WPiA w Odysseus Academic Network on Asylum and Migration in Europe, a także współpraca z Europejską Agencją Kosmiczną. Wydział jest członkiem ELFA.

Na Wydziale są prowadzone wykłady i konwersatoria w języku angielskim i niemieckim (ponad 20). Ponadto od 2008 r. nastąpiła reaktywacja współpracy z British Law Centres, kiedy to na Wydziale uruchomiono kurs „Warsztaty prawa angielskiego”, które rok później, na mocy porozumienia pomiędzy J.M. Rektorem i BLC, zostały przekształcone w „Szkołę prawa angielskiego”.

W ostatnim pięcioleciu zorganizowano na Wydziale około trzydziestu konferencji i seminariów krajowych i kilkanaście o zasięgu międzynarodowym.        

6.

Od 2009 r. WPiA wydaje wydawnictwo ciągłe (rocznik) publikujące artykuły polskich i zagranicznych autorów w językach obcych (angielskim, niemieckim, francuskim i hiszpańskim) – Silesian Journal of Legal Studies. Poza tym są wydawane serie „Z Dziejów Prawa” oraz „Dissertationes Iuridicae Universitatis Silesiensis”.

7.

Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego znalazł się na I miejscu wśród wszystkich jednostek prowadzących badania w dziedzinie nauk prawnych za lata 2005–2009 otrzymując kategorię (A) – według przeprowadzonej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego oceny jakości jednostek naukowych (Komunikat Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 30.9.2010 r.).

8.

Ponadto Wydział znajduje w ścisłej czołówce pod względem zdawalności absolwentów na aplikacje prawnicze. W 2010 r. II miejsce w Polsce wśród wszystkich Wydziałów Prawa i Administracji, pod względem osób przyjętych na aplikację ogólną w stosunku do liczby kandydatów i liczby osób, które przystąpiły do I etapu konkursu -analiza wyników konkursu na aplikację ogólną sporządzona przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury(http://www.wpia.us.edu.pl/sites/wpia.us.edu.pl/files/KSSiP_2009.ppt#256,1,Slajd 1).

9.

Struktura Wydziału:

Biblioteka

Dział Administracyjno-Gospodarczy

Dziekanat

Pracownia Komputerowa

Katedra Historii Prawa

Katedra Kryminalistyki

Katedra Postępowania Cywilnego

Katedra Prawa Cywilnego i Prawa Prywatnego Międzynarodowego

Pracownia Prawa Ochrony Własności Intelektualnej i na Dobrach Kultury Zakład Prawa Kanonicznego

Katedra Prawa Finansowego

Katedra Prawa Gospodarczego i Handlowego

Katedra Prawa Górniczego i Ochrony Środowiska

Katedra Prawa i Postępowania Administracyjnego/Zakład Postępowania Administracyjnego

Katedra Prawa Karnego i Kryminologii

Katedra Prawa Karnego Procesowego

Katedra Prawa Konstytucyjnego

Katedra Prawa Międzynarodowego Publicznego i Prawa Europejskiego

Katedra Prawa Pracy i Polityki Socjalnej

Katedra Prawa Rolnego i Gospodarki Przestrzennej

Katedra Prawa Samorządu Terytorialnego

Katedra Publicznego Prawa Gospodarczego

Katedra Teorii i Filozofii Prawa

10.

Obecnie na WPiA funkcjonują studia podyplomowe: Administracji i Zarządzania, Notarialne, Prawa Gospodarczego i Handlowego, Prawa Unii Europejskiej, Samorządu Terytorialnego, Skarbowości, Wyceny i Gospodarki Nieruchomościami, Arbitrażu i Negocjowania Umów, Mediacji Sądowych i Umownych, Prawo bankowe.

11.

Przy WPiA działa Fundacja Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego „Facultas Iuridica”, której celem jest wspieranie Wydziału i krzewienia wiedzy o prawie w polskim społeczeństwie poprzez inicjowanie, organizowanie i wspieranie przedsięwzięć związanych z rozwojem działalności naukowej i dydaktycznej w zakresie prawa.

Ośrodek Mediacji, działający przy WPiA od 2005 r., oferuje m.in.: szkolenia i prowadzenie postępowań mediacyjnych w sprawach sądowych i umownych. W strukturze tej pracują wytrawni i doświadczeni mediatorzy, spełniający stawiane tej grupie wymagania formalne i merytoryczne.

12.

Liczba nauczycieli akademickich jednostki (według stanu na dzień 31.12.2010 r:

13.

Studenci Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Śląskiego odbywają praktyki w oparciu o uregulowania przewidziane Zarządzeniem Rektora Uniwersytetu Śląskiego nr 41 z 2007 r. (z późn. zm.) oraz stosownymi uchwałami Rady Wydziału Prawa i Administracji UŚ. Zgodnie z tymi przepisami celem praktyki studenckiej jest: rozwijanie umiejętności wykorzystania wiedzy zdobytej na studiach, kształtowanie umiejętności niezbędnych w przyszłej pracy zawodowej, przygotowanie studenta do samodzielności i odpowiedzialności za powierzone zadania, stworzenie dogodnych warunków do aktywizacji zawodowej studenta na rynku pracy.

Realizacja tak sformułowanych celów obejmuje samodzielność w znalezieniu przez studenta instytucji gotowej współorganizować wraz z wydziałem jego praktykę zawodową, a także samodzielne (choć weryfikowane i zatwierdzane przez opiekuna praktyki ze strony Wydziału) ustalenie jej szczegółowych zasad (terminu, zakresu obowiązków etc.). Zgodnie z §1 ust. 6 powołanego wyżej Zarządzenia Rektora UŚ „samodzielność studenta pod tym względem należy uważać za istotny element realizacji jednego z podstawowych celów praktyki – rozpoczęcia samodzielnej aktywności zawodowej”. Minimalny czas odbywania praktyki wymagany do jej zaliczenia przez Wydział wynosi 3 tygodnie (choć bardzo często rzeczywisty czas ich trwania wielokrotnie przekracza wyznaczone minimum). Zgodnie z uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji studenci rozpoczynający studia w roku akademickim 2008/2009 i kolejnych latach podlegają obowiązkowi odbycia co najmniej jednej praktyki zawodowej w toku studiów. Jej zaliczenie poświadczone wpisem do indeksu dokonanym przez wydziałowego opiekuna praktyki oraz stosownymi dokumentami załączonymi do akt studenta stanowi warunek ukończenia studiów.

Praktyki organizowane są wspólnie przez Wydział oraz instytucję, która wyraziła zgodę na przyjęcie danego studenta, na podstawie zawieranego indywidualnie porozumienia o organizację praktyki studenckiej, którego wzór stanowi załącznik do Zarządzenia Rektora UŚ Nr 93/2009 z dnia 17 września 2009 r.

Zdecydowana większość studentów decyduje się na odbycie praktyki w instytucjach wymiaru sprawiedliwości i innych organach ochrony prawnej. Bardzo wiele praktyk organizowanych jest także przez kancelarie adwokackie, radcowskie, prokuratorskie i komornicze, a także urzędy administracji publicznej (w tym urzędy miejskie, komendy policji, Śląski Urząd Wojewódzki, Urząd Marszałkowski Województwa Śląskiego). Zainteresowaniem cieszy się także stała oferta praktyk w Terenowym Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich w Katowicach, stanowiąca element prowadzonej na szeroką skalę współpracy Wydziału z urzędem Rzecznika Praw Obywatelskich. Choć wiele instytucji i kancelarii zwraca się do Wydziału o zamieszczenie ogłoszeń o zainteresowaniu przyjęciem na praktyki studentów WPiA, zdecydowana większość studentów decyduje się na poszukiwanie i odbywanie praktyk w samodzielnie znajdowanych miejscach.

Zakres i rodzaj zadań powierzonych odbywającym praktykę studentom jest zróżnicowany i uzależniony zarówno od specyfiki instytucji w której jest ona odbywana, jak i indywidualnych uzgodnień dokonywanych z daną instytucją przez studentów (pod nadzorem opiekuna). Na ogół obejmują one uczestnictwo w czynnościach i działaniach realizowanych w danej instytucji, wykonywanie prostych czynności merytorycznych, sporządzanie projektów dokumentów lub dokonywanie analizy i przedstawianie własnych propozycji rozwiązania problemów pojawiających się na gruncie prowadzonych w danej instytucji spraw.

Ze względu na fakt, że studia niestacjonarne odbywane są w znacznej mierze przez studentów aktywnych zawodowo, istnieje także możliwość zaliczenia pracy zawodowej, stażu lub innych form praktycznego wykonywania czynności zawodowych odpowiadających profilowi studiów jako praktyki obowiązkowej. Ta forma cieszy się dużą popularnością zwłaszcza wśród studentów niestacjonarnych studiów administracyjnych. W tym celu student przedkłada odpowiedni wniosek załączając szczegółowe informacje na temat charakteru pracy lub innej formy praktycznego wykonywania czynności zawodowych wraz z odpowiednimi poświadczeniami. Na tej podstawie podejmowana jest decyzja o zaliczeniu lub odmowie zaliczenia tych czynności jako równorzędnych z odbyciem obowiązkowej praktyki zawodowej.

Praktyki zaliczane są na podstawie sporządzanego samodzielnie przez studenta i przedkładanego wydziałowemu opiekunowi praktyki sprawozdania z jej odbycia. Zakres takiego sprawozdania uzgadniany jest przez studenta z opiekunem praktyki ze strony Wydziału, a fakt odbycia praktyki i zgodność przedłożonego z niej sprawozdania z rzeczywistością pisemnie potwierdzany przez osobę nadzorującą praktykę z ramienia instytucji w której była ona odbywana. Ponadto, studenci dołączają do sprowadzania także kopie innego rodzaju dokumentów (opinii, referencji etc.) potwierdzających fakt odbycia praktyki i jej przebieg wystawionych im przez instytucje, w których odbywana była praktyka (jeżeli tego rodzaju dokumenty są w niej wystawiane).

Po dokonaniu weryfikacji tych dokumentów przez wydziałowego opiekuna praktyki dokonuje on na nich odpowiedniej adnotacji, a w przypadku studentów zaliczających praktyki obowiązkowe – także odpowiedniego wpisu w indeksie. Następnie dokumenty te przekazywane są do właściwego dziekanatu i załączane do indywidualnych akt studenta. Na tej podstawie dokonuje się zarówno sprawdzenia odbycia praktyki obowiązkowej przed udzieleniem absolutorium, jak i zamieszcza odpowiednia wzmiankę o odbyciu praktyki zawodowej na suplemencie do dyplomu studiów.

14.

W ramach Wydziału od 1966 r. (Filia UJ) działa Biblioteka, której zadaniem jest przede wszystkim stworzenie warsztatu i zaplecza do pracy badawczej, naukowej i dydaktycznej studentom i pracownikom naukowym Wydziału poprzez dostęp do niezbędnych książek, skryptów, czasopism krajowych i zagranicznych, baz danych oraz innych źródeł informacji. Biblioteka działa w ramach systemu biblioteczno-informacyjnego BUŚ, w oparciu o zintegrowany system biblioteczny PROLiB (dzięki któremu można zamawiać książki z domu).

Zbiory Biblioteki Wydziału Prawa i Administracji UŚ obejmują:

–        ponad 90 000 wol. wydawnictw zwartych

–        ok. 30 000 wol. czasopism z zakresu prawa, administracji i nauk pokrewnych.

Na bieżąco jest prenumerowanych 249 tytułów czasopism polskich i 80 zagranicznych.

Ambicją Biblioteki jest zebranie kompletu polskich wydawnictw z zakresu prawa i administracji wydanych od końca XIX w. do dzisiaj. Nabytki są pozyskiwane drogą kupna, wymiany i darów – na bieżąco od 1966 roku. Publikacje wydane wcześniej uzupełniane są poprzez zakupy antykwaryczne i dary księgozbiorów poprofesorskich.

Książki polskie i podręczniki są nabywane w większej liczbie egzemplarzy, aby czytelnicy mieli możliwość wypożyczenia ich do domu. Od roku 2010 w ramach Biblioteki Cyfrowej Uniwersytetu Śląskiego rozpoczęte zostało skanowanie najczęściej wypożyczanych publikacji: wybranych podręczników, systemów i monografii.

Zaplecze do prowadzenia badań naukowych to duży, na bieżąco powiększany zbiór wydawnictw zwartych (np. w 2010 r. ok. 2500 wol. w tym 554 tytuły książek zagranicznych), prenumerata czasopism, a także dostęp do baz i zbiorów on-line .

Czytelnicy Bibilioteki mają dostęp do elektronicznych baz prawniczych polskich: LEX z Czytelnią Czasopism, LexPolonica, Legalis, InforLex, Polskiej Bibliografii Prawniczej a także baz zagranicznych Westlaw International, HeinOnline, serwisów elektronicznych i baz ogólnych Academic Search Complet, EUR-Lex, SpringerLink, Elsevier i wielu innych. Rozważany jest zakup dostępu do bazy niemieckojęzycznej Beck-Online Premium, z której w 2010 r. przez 2 miesiące pracownicy i studenci WPiA korzystali bezpłatnie.

Poprzez system Onelog czytelnicy – studenci i pracownicy UŚ – mogą korzystać z baz, nie tylko w czytelni, ale także z komputerów zlokalizowanych poza siecią Uniwersytetu.

Czytelnia Biblioteki dysponuje 100 miejscami dla czytelników. Wyposażona jest w księgozbiór podręczny, który jest uzupełniany na bieżąco; obecnie liczy ok. 20.000 wol. wydawnictw zwartych (układ rzeczowy) i ciągłych (układ alfabetyczny). W czytelni można korzystać z wszystkich publikacji, które posiada Biblioteka. W czytelni zainstalowanych jest 50 komputerów z dostępem do Internetu i prawniczych baz danych, zakupionych przez Bibliotekę Wydziałową i innych baz – przez Bibliotekę UŚ.

Wypożyczalnia Biblioteki jest czynna od poniedziałku do piątku w godz. 9.00–18.00, a w sobotę do 15.00, natomiast czytelnia do godz.19.00 a w sobotę do 16.00. Czytelnia WPiA jako jedyna, na życzenie studentów niestacjonarnych i doktorantów, działa do godz. 19.00. Z księgozbioru Biblioteki korzysta na miejscu w czytelni duża liczba studentów innych uczelni (w większości niepublicznych), prawnicy – praktycy, a także uczniowie szkół średnich i osoby poszukujące literatury i informacji prawniczej.

Od wielu lat nasza Biblioteka współpracuje z wydziałowymi bibliotekami prawniczymi, Biblioteką Sejmową i Biblioteką Instytutu Nauk Prawnych PAN w zakresie wymiany publikacji, wypożyczeń międzybibliotecznych (sporządzamy błyskawiczne skany lub kserokopie publikacji, które posiadamy lub zwracamy się z podobną prośbą do innych bibliotek o wydawnictwa, których u nas brak). Podjęto starania w celu stworzenia konsorcjum bibliotek prawniczych aby taniej kupować elektroniczne bazy danych z zakresu prawa.

15.

Na Wydziale Prawa i Administracji UŚ działa Samorząd Studencki reprezentujący ogół studentów Wydziału wobec władz Uczelni oraz poza nimi, ponadto stoi on na straży studenckiej działalności naukowej, kulturalnej oraz sportowej.

Na Wydziale działa Europejskie Zrzeszenie Studentów Prawa (ELSA), a także trzynaście kół naukowych, w tym Studencka Poradnia Prawna, jedna z najlepszych w kraju

Koła Naukowe:

Prawa Gospodarczego i Handlowego, Konstytucyjnego „Spiritus Constitutionis”,

Międzynarodowego Publicznego i Prawa Europejskiego "Ius Gentium",

Informatyki Prawniczej,

Prawa Karnego,

Kryminalistyki "Veritas",

Publicznego Prawa Gospodarczego,

Studentów Prawa i Młodych Prawników,

Studenckie KN Sympatyków Prawa,

KN Studencki Klub Dyskusyjny "Sectae Ironiae,

Języka Niemieckiego Prawniczego "Juradeutsch",

Języka Angielskiego Prawniczego, Informatyki Prawniczej).

16.

W chwili obecnej studenci WPiA mogą brać udział w programie LLLP Erasmus, ponieważ Uniwersytet Śląski jest podmiotem posiadającym tzw. Kartę Erasmusa. Na WPiA UŚ program jest realizowany na dwóch płaszczyznach: Erasmus Studia i Erasmus Praktyki. Pierwszy z nich daje możliwość odbycia semestru lub roku studiów na zagranicznej uczelni partnerskiej, a drugi umożliwia odbycie co najmniej trzymiesięcznej zagranicznej praktyki zawodowej. W ramach wyjazdów na studia w chwili obecnej do dyspozycji studentów pozostaje 101 miejsc na 55 uczelniach partnerskich w 14 państwach członkowskich UE oraz Szwajcarii (pełny wykaz w załączeniu).

W ramach wyjazdów na praktyki zawodowe zagraniczne studenci mogą skorzystać z miejsc odbywania praktyk wskazanych przez WPiA UŚ lub uzyskać możliwość wyjazdu do wybranej przez siebie instytucji. W chwili obecnej do dyspozycji studentów pozostaje 12 miejsc w kancelariach w Wielkiej Brytanii.

W celu umożliwienia studentom przygotowania się do uczestnictwa w programach międzynarodowych, WPiA udostępnia im możliwość udziału w zajęciach prowadzonych w językach obcych (jak wyżej wspomniano dotyczy to głównie studentów stacjonarnych). W chwili obecnej studenci mogą uczestniczyć w 20 różnych kursach.