Wyniki konkursu „Rozwiąż kazus i wygraj pakiet nagród” – EDUKACJA PRAWNICZA NR 1 (188) 2025/2026

Osoby, które przesłały prawidłowe rozwiązanie konkursowego kazusu i otrzymają pakiet nagród to:

Ewelina Rzepa, Warszawa

Kristian Yasin, Kraków

Roksana Poźniak, Robakowo

Każda z w/w osób otrzyma pakiet nagród rzeczowych, w skład którego wchodzi: aktualny tekst ustawy „KK. Kodeks karny” z serii Twoje Prawo, opracowanie „Prawo karne” z serii Last Minute, książka „Sztuka obrończa. Poradnik dla adwokatów” oraz notes i ekologiczna torba z serii „I’m in law!”.

Zwycięzcom serdecznie gratulujemy!

P.S. Otrzymaliśmy bardzo dużo zgłoszeń z rozwiązaniami, ale niestety większość z nich była błędna. Dlatego poniżej prezentujemy prawidłowe rozwiązanie kazusu.

W przedstawionym stanie faktycznym sąd nieprawidłowo przypisał winę za udział w zorganizowanej grupie przestępczej (tj. przestępstwo z art. 258 § 1 KK) i jednocześnie uwzględnił w kwalifikacji i opisie czynu przypisanego w pkt 2) art. 65 § 1 KK, uznając że oskarżony popełnił ten czyn, działając w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa. W konsekwencji oskarżony dwukrotnie „odpowiada” za działanie w zorganizowanej grupie przestęp­czej – raz jako samodzielny czyn z art. 258 § 1 KK, drugi zaś w oparciu o art. 65 § 1 KK, w którym mowa jest o nadzwyczajnym zaostrzeniu kary w stosunku do sprawcy, któ­ry m.in. „popełnia przestępstwo, działając w zorganizowanej grupie lub związku ma­jącym na celu popełnienie przestępstwa”.

W celu wyeliminowania opisanej sytuacji w orzecznictwie i doktrynie prawa karnego wypracowano zasadę redukcji ocen praw­nokarnych (wielości przepisów). Jeśli zatem w określonej sprawie dochodzi do zbie­gu przepisów ustawy karnej, co w praktyce zdarza się bardzo często, sąd albo zasto­suje kumulatywną kwalifikacją prawną czynu, albo też właśnie dokona redukcji ocen prawnokarnych z zastosowaniem odpowiednich reguł eliminacyjnych, które wyni­kają z zasad specjalności, subsydiarności lub konsumpcji. Jak wskazał Sąd Najwyż­szy w uchwale z 24.3.1978 r., U 1/78, zasada redukcji ocen opiera się na założeniu, że „w kwalifikacji prawnej czynu należy uwzględniać tylko te przepisy, które charak­teryzują wyczerpująco wszystkie istotne dla prawnokarnej oceny elementy konkret­nego czynu, oraz że kwalifikacja prawna czynu nie może zawierać przepisu zbędne­go, tj. charakteryzującego takie istotne elementy czynu, które w sposób wyczerpujący uwzględnia już inny zastosowany przepis.

Z tych założeń wychodząc, należy stwier­dzić, że wtedy gdy konkretny czyn wyczerpuje znamiona określone co najmniej w dwóch krzyżujących się przepisach, a uwzględnienie w kwalifikacji prawnej czynu tylko jednego z tych przepisów nie odzwierciedla wszystkich prawnie ważnych ele­mentów czynu, w takim wypadku niedopuszczalna jest redukcja tych przepisów do jednego z nich. Z zawartego bowiem w art. 11 KK nakazu wyraźnie wynika, że kwalifikacja prawna czy­nu powinna odzwierciedlać wszystkie prawnie ważne elementy czynu odpowiadające znamionom określonym w poszczególnych zbiegających się i niepodlegających reduk­cji przepisach. Dodać przy tym należy, że prawnie ważnymi (istotnymi z prawnokar­nego punktu widzenia) elementami czynu są takie jego cechy, które zostały ustawowo ujęte jako znamiona wchodzące w skład istoty odpowiedniego typu przestępstwa”.

W konsekwencji, w odniesieniu do poruszanej w kazusie kwestii, wyrok należałoby zaskarżyć w całości. W apelacji, w oparciu o art. 438 pkt 1a KPK, należałoby zarzu­cić obrazę art. 65 § 1 KK, przez jego nieprawidłowe zastosowanie i wnieść o wyeli­minowanie art. 65 § 1 KK, tak z opisu czynu, jak i przypisanej kwalifikacji prawnej (z zastrzeżeniem, że w realiach danej sprawy, w zależności od okoliczności stanu fak­tycznego, zasadnym mogłoby być sformułowanie także zarzutów odnoszących się do art. 258 § 1 KK).

Zob. też wyr. SN z 23.4.2013 r., V KK 405/12.